ماهواره NISAR؛ انقلابی در پایش تغییرات زمین با همکاری ناسا و ISRO

در یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های فضایی مشترک، سازمان فضایی آمریکا (ناسا) و سازمان تحقیقات فضایی هند (ISRO) ماهواره‌ای پیشرفته به نام NISAR (NASA-ISRO Synthetic Aperture Radar) را طراحی و به فضا پرتاب کرده‌اند.

این مأموریت قرار است نگاه بشر به پایش پوسته زمین، منابع آب و تغییرات اقلیمی را متحول کند.

NISAR چیست؟

ماهواره NISAR اولین رادار دهانه ترکیبی (SAR) دو بانده در جهان است که همزمان از باند L (ناسا) و باند S (ISRO) استفاده می‌کند. این فناوری امکان تصویربرداری دقیق از سطح زمین در شب، زیر ابرها و حتی شرایط نامساعد جوی را فراهم می‌کند.

پرتاب این ماهواره در فوریه ۲۰۲۴ از مرکز فضایی «سریهاریکوتا» هند با موشک GSLV انجام شد و پیش‌بینی می‌شود طی دست‌کم ۳ سال آینده حجم عظیمی از داده‌های علمی در اختیار پژوهشگران قرار دهد.

در حین مطالعه این خبر تجهیزات نقشه برداری ویسا را فراموش نکنید، مرکز تخصصی کالیبراسیون و واردکننده مستقیم تجهیزات نقشه برداری عضو رسمی سندیکای تجهیزات نقشه برداری کشور.

اهداف کلیدی مأموریت NISAR

• پایش پوسته زمین: ردیابی نشست زمین، فعالیت گسل‌ها، زلزله‌ها، آتش‌فشان‌ها و رانش زمین.

• پایش یخچال‌ها و تغییرات اقلیمی: سنجش نرخ ذوب یخ‌های قطبی و کوهستانی و تأثیر آن بر افزایش سطح دریاها.

• مدیریت منابع آب و کشاورزی: بررسی جابه‌جایی آب‌های زیرزمینی، تغییرات خاک و کشاورزی دقیق.

• پایش محیط‌زیست: ردیابی جنگل‌زدایی، تغییر کاربری اراضی و اثرات آتش‌سوزی‌های جنگلی.

ویژگی‌های فنی ماهواره NISAR

• رادار دو بانده (Dual-Band SAR): توانایی نفوذ به پوشش گیاهی و خاک + دقت بالا در بررسی سطح زمین.

• وضوح مکانی ۳ تا ۱۰ متر در حالت‌های مختلف تصویربرداری.

• حساسیت در حد ۴ میلی‌متر در سال برای ردیابی حرکات آرام پوسته زمین.

• پوشش جهانی: تصویربرداری از کل سطح زمین هر ۱۲ روز یک‌بار.

• توانایی تصویربرداری شبانه‌روزی بدون محدودیت نوری و جوی.

اهمیت داده‌های NISAR برای جهان

• مدیریت بحران‌ها: پیش‌بینی بهتر زلزله‌ها، سیلاب‌ها و رانش زمین.

• برنامه‌ریزی شهری: رصد نشست زمین در کلان‌شهرها و مناطق پرجمعیت.

• سیاست‌گذاری اقلیمی: داده‌های مرجع برای سازمان‌های بین‌المللی مانند IPCC.

• دسترسی آزاد: داده‌ها به‌صورت عمومی در اختیار پژوهشگران جهان قرار خواهد گرفت.

تأثیر مأموریت NISAR بر ایران

ایران به دلیل شرایط اقلیمی و لرزه‌خیزی، می‌تواند استفاده‌ی ویژه‌ای از داده‌های NISAR داشته باشد:

• پایش فرونشست زمین در دشت‌های ایران (مثل دشت ورامین و اصفهان).

• بررسی وضعیت منابع آب زیرزمینی در مناطق بحرانی.

• تحلیل تغییر کاربری اراضی و روند جنگل‌زدایی در شمال کشور.

• رصد ذوب یخچال‌های البرز و زاگرس و تأثیر آن بر منابع آب.

• پایش لرزه‌ای در گسل‌های فعال البرز و زاگرس.

جمع‌بندی و تحلیل ویسا

ماهواره NISAR را می‌توان نقطه عطفی در تاریخ ژئوماتیک و علوم زمین دانست.

این مأموریت نه تنها یک پروژه علمی، بلکه ابزاری کلیدی برای مدیریت بحران‌ها، مقابله با تغییرات اقلیمی و توسعه پایدار است.

دسترسی آزاد به داده‌های آن فرصتی بی‌نظیر برای کشورها، پژوهشگران و حتی بخش خصوصی خواهد بود.